Bir veya daha çok çiçeği bir arada taşıyabilmek için kullanılan, elde taşınan ya da bir aksesuar olarak giysilere iliştirilebilen objedir.
Standart bir “portbuket”; vazo, tutak, buketi yerinde tutmaya yarayan sabitleştirme sistemi ( basit iğne, katlanmış yada vidalı iğne, pik, tırnak, çemberle sıkıştırma, çene gibi), modeline bağlı yüzük ve bunun zincir ile yine sabitleştirilme sistemine bağlı olan zincirden oluşur. Boyları genellikle 5-20 cm arasındadır.
Portbuket olarak kabul edilen en eski obje; Viyana’da Kunsthistorisches Museum da olup, 17 yy. a aittir.
Portbuketlerin kökeni Fransa dır. 14.Louis devrinde Versailles Sarayı’ nda kullanılmaya başlamıştır. Daha sonra İngiltere, Amerika, Almanya, Avusturya, İtalya, ispanya, Macaristan, Rusya, Hollanda, İsveç de de kullanılmaya başlandığını görüyoruz.
Osmanlı da yapıldığı tahmin edilen mevcut yegâne portbuket; lüle taşından vazosu bulunan, tutak kısmı akik, iğnesi bir inci ile süslenmiş olan parçadır.

resim 28 osmanlı

18 ve 19 yy.da çiçekler, giysilerin üzerine ve saçlarına takılarak kullanırdı. Bu çiçeklerin tazeliklerini ve kokularını taşıyabilmek amacıyla, portbuketler korsajlarda saklanan veya elbiselerin üzerine takılan hazneler olarak tasarlandı.

resim 7

resim 13

resim 19

resim 11

Bu bir çeşit “portatif vazo” bazen de elbiseye iliştirilmeyip bir yüzük (halka) ile  parmağa takılıp elde tutulurdu.

resim 1

resim 5

 by Gavril Yakovlev resim 21

Bir dans veya gelin pastası kesilmesi sırasında, ikili (resim:27) veya üçlü (resim:4,8) ayak sistemi açılarak masa üzerinde bırakılan tipleri de mevcuttur.

resim 27

Resim 27

resim4-8

Resim 4 – 8

Portbuketler sadece estetik amaçlı değil; hoş olmayan sokak kokularını hissetmemek için de kullanılıyordu. Uzunca bir zaman, portbuketlerden gelen bu hoş (aromalı) kokuların salgın hastalıkların yayılmasını yavaşlatıcı etkisi olduğuna da inanıldı. Ayrıca balo dans defteri (carnet de bal) ve kalem ile donatılmış olanları (resim:24,24,25,26) ve 18-19 yy. görgü kurallarına uygun olarak fark edilmeden “gözetlemeyi” sağlamak için aynalarla süslenmiş tipleri de (resim:22) mevcuttur.

resim 24

Resim 24

resim 25

Resim 25

resim 26

Resim 26

resim 22

Resim 22

Portbuketler farklı yapım teknikleri ve malzemelerden üretilmişlerdir.

Yapım tekniği olarak; telkari (resim:2,3,6,7,8,9,16,18),

resim 2

Resim 2

resim 3

Resim 3

resim 6 rus yapımı

Resim 6

resim 7

Resim 7

resim 8 Resim 8

resim 9 Resim 9

resim 16 Resim 16

resim 18 Resim 18

döküm (resim:13,30),

resim 13

Resim 13

resim 30

Resim 30

oyma (resim:28,31)

resim 28 osmanlı

Resim 28

resim 31

Resim31

Örme (hasır) (resim:30,36) usulleri kullanılmıştır.

resim 36

Resim 36

Malzeme olarak ise pirinç, bronz, gümüş(resim2,3,6),

resim 2

Resim 2

resim 3

Resim 3

resim 6 rus yapımı

Resim 6

altın ve turkuaz (resim:4,29),

resim 4

Resim 4

resim 29

Resim 29

ve altın kaplama ve mercan (resim:1),

resim 1

Resim 1

bağa, fildişi,sedef (resim:32),

resim 32

Resim 32

ahşap,inci,zümrüt,opalin (resim:1,3)

elmas, yakut (resim:35),

resim 35

Resim 35

mine (resim:34),

resim 34

Resim 34

cam (resim:11),

resim 11

kristal, ayna vs. kullanılmıştır.

Tagged with →  
Share →